MỘT SỐ KIẾN NGHỊ VỀ QUẢN LÝ THÔNG TIN TRÊN MẠNG XÃ HỘI
(14:23 | 10/12/2018)

Trong thời gian qua, sự phát triển của Internet nói chung và mạng xã hội (Zalo, Facebook...) nói riêng ở Việt Nam đã góp phần quan trọng vào việc phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của đất nước. Hiện nay, ở nước ta ước tính có khoảng 48 triệu người sử dụng mạng xã hội, khiến cho phương tiện truyền thông mới này trở thành một kênh thông tin quan trọng, có tác động, ảnh hưởng lớn đến suy nghĩ, nhận thức và hành động của người dân. 

 

Facebook - một trong những biểu tượng của mạng xã hội (Nguồn Internet)

 

Với tính năng chia sẻ, bình luận và lan truyền thông tin rất nhanh chóng, tiện lợi, mạng xã hội đang trở thành nơi hình thành các luồng dư luận lớn tác động mạnh mẽ đến đời sống xã hội. Những người nổi tiếng hoặc những diễn đàn lớn trên mạng xã hội có hàng chục ngàn người kết bạn và hàng trăm người đăng ký theo dõi, và khi thông tin được đăng tải sẽ được số lượng rất lớn người quan tâm, bình luận, giúp họ có rất nhiều lợi thế trong việc tạo ra hoặc dẫn dắt dư luận theo ý mình; các thế lực thù địch, phần tử cơ hội, chống đối chính trị cũng xác định mạng xã hội chính là mặt trận chính để thực hiện các hoạt động tuyên truyền chống phá Đảng, Nhà nước ta.


Trước thực trạng đó, việc làm tốt công tác quản lý thông tin, định hướng dư luận trên mạng nói chung và mạng xã hội nói riêng là rất cần thiết và cấp bách, không chỉ là vấn đề đặt ra với riêng ở Việt Nam, mà còn với rất nhiều nước trên thế giới. Tuy nhiên, có một thực tế là công tác chỉ đạo, quản lý hiện nay còn nhiều bất cập, chỉ tập trung quản lý báo chí chính thống trong nước chưa quan tâm nhiều đến lĩnh vực báo mạng điện tử, các giải pháp quản lý chưa đồng bộ, chủ yếu thụ động xử lý hậu quả khi sự việc, tin đồn đã xảy ra, chứ chưa chủ động định hướng, cung cấp thông tin mang tính tích cực, chính thống lên mạng xã hội, việc nắm bắt và dẫn dắt dư luận còn bị động vào sự hợp tác của doanh nghiệp nước ngoài trong việc ngăn chặn, gỡ bỏ thông tin vi phạm...


Ngoài ra, do đặc thù phát triển quá nhanh của công nghệ, của các dịch vụ, nội dung thông tin trên mạng nên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành đã bộc lộ nhiều bất cập, hạn chế, chưa cụ thể hóa, bao quát hết các đối tượng và hoạt động cần quản lý, hành vi sai phạm, chế tài xử lý chưa bảo đảm tính răn đe. Trong khi đó, quy trình sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật trên lĩnh vực này theo quy định hiện hành mất khá nhiều thời gian, dẫn đến việc quy định vừa sửa đổi, bổ sung xong đã bắt đầu lạc hậu, gây khó khăn cho công tác quản lý. Vì vậy, rất cần có cơ chế cho phép thí điểm chính sách về lĩnh vực nội dung số để tháo gỡ khó khăn này. Xuất phát từ thực trạng nêu trên, kiến nghị về công tác quản lý thông tin trên mạng xã hội trong thời gian tới như sau:


- Cần thật sự quan tâm coi trọng và có sự đầu tư thích đáng cho công tác quản lý thông tin trên mạng nói chung và mạng xã hội nói riêng; xây dựng mô hình quản lý riêng đối với lĩnh vực thông tin trên mạng xã hội theo hướng phản ứng nhanh, thống nhất, dựa trên những đặc trưng, nguyên lý hoạt động riêng có của mạng xã hội để có thể đáp ứng các yêu cầu quản lý trong tình hình mới.


- Cần thực hiện đồng bộ các giải pháp giữa xây và chống, trong đó đặc biệt quan tâm đầu tư xây dựng hệ sinh thái nội dung số trong nước đủ mạnh để người dân trong nước có thêm nhiều sự lựa chọn sử dụng, phá thế độc quyền của các nền tảng, dịch vụ của nước ngoài cung cấp xuyên biên giới vào Việt Nam, bên cạnh việc tăng cường triển khai các giải pháp phòng, chống thông tin xấu, độc, vi phạm pháp luật trên mạng.


- Cần sửa đổi, bổ sung hệ thống văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh trực tiếp hoạt động cung cấp, sử dụng thông tin trên mạng như bổ sung các quy định cụ thể về hoạt động cung cấp thông tin công cộng xuyên biên giới vào Việt Nam, đồng thời có chính sách hỗ trợ mạng xã hội trong nước phát triển và tăng mức chế tài xử phạt đảm bảo tính răn đe... để các quy định sát với thực tiễn và bảo đảm được yêu cầu quản lý.


 - Cần nghiên cứu xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội dành cho các nhà cung cấp dịch vụ và người sử dụng mạng xã hội Việt Nam nhằm phát huy vai trò, thế mạnh, an toàn tại Việt Nam. Đây sẽ là bộ quy tắc khung cơ bản để các cơ quan, tổ chức, hiệp hội có liên quan có thể triển khai xây dựng bộ quy tắc ứng xử riêng mang tính đặc thù, chuyên ngành, phù hợp với các đối tượng điều chỉnh cụ thể.


- Cần sự vào cuộc mạnh mẽ và có sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các bộ, ngành, địa phương có liên quan để công tác quản lý Internet nói chung và mạng xã hội nói riêng đi vào nề nếp. Đồng thời cũng cần có sự phân định trách nhiệm rõ ràng giữa các bộ, ngành, địa phương để các đơn vị chủ động trong công tác quản lý của mình./.
 

Uyển Nhi